TURIN BEL CHEUR

RIt.

Turin bel cheur

Mia bela fior

Turin mè prim amor

Turin dij marajon

Dij vasco e dij ruscon

Turin dij seugn azur

Slansà ‘nt un cel amis

Turin cogià ‘nt ij brass

dla gentilëssa e dij soris;

Turin dle bele cite

Con j’euj fond da cravieul

Turin dle serenade

Sospirà sota ‘n pogieul

Turin bel cheur

Mia bela fior

Turin mè prim amor

Turin ëd mia gioventù

Turin dël temp perdù

Turin pòvra masnà

Ij temp a son cambià

Però për mi  it ses sempre

La pì bela dle sità

L’han dime “lassa perde l’è nen bel

Gieughe a sirimela co ‘l servel

Ciapé la cognission e sbatla via

Ant ij brass sensa confin ëd la fantasìa”

Epura… mi ògni tant i scapo via

Brassin-brassëtta a Tòta Nostalgìa

Ch’am lassa campé n’euj su sta sità

Fërma ‘nt ël temp ëd quand ch’i j’era masnà.

Rit.

Serenada a mama

Lun-a s’it ses n’amisa fame ‘n piasì

Pòrtje sta serenada a chi ‘t sas ti

Disje ch’i-j ciamo scusa s’i son nen bon

A dije ch’i-j veuj bin, disje ch’l’ha rason

Disje che an fond al cheur i son nen cambià

Ma ch’a l’é tant dificil resté masnà

Ël temp a passa e ij gagno a son pì nen lor

Ël vent sensa savèj a pòrta via le fior

La gioventù a s’ancioca d’amor e d’amis

Antant che l’arcansiel

pian pian a dventa gris

lun-a, da brava, fomje st’amprovisada

sensa dësvijela pòrtje sta serenada

lun-a ti che ij poeta it fas sospiré

lun-a stà nen lì fërma, date da fé

lun-a fa nen la fòla e regalme ‘l deuit

për dije bon-a neuit, mama bon-a neuit.

Piemontèis

Andoa a son finì ij Piemontèis

Ij legendari “Bogianen”

Ch’l’han nen tremblà

Dnans ij fransèis, dnans a j’alman?

Coj òmo fier e ‘n pò testard

Co ‘l pass pesant da montagnard

Ch’l’han fecondà

Sta nòsta tèra tribulà.

Andoa a son finì coj Piemontèis

Con la vos dura e ’l cheur dë vlù

Ch’a l’han lotà, ch’a l’han sofert

Ch’a l’han përdù?

Coj travajeur sensa soris

Ch’a l’han piantà nòste radis

Sota le fiòche

Sota ‘l tuf, sota ‘l cel gris.

Rit.

Lontan, lontan,

come ‘n lament as  leva na canson

a l’é ‘l sospir profond ëd la tradission

ch’a smija bësbijé ‘nt j’orìe ‘d nòsta gent

“Dësvijte bogianen. Àussa toa front

Arvendica toa tèra, tò Piemont!”

Andoa a van ij Piemontèis

Con cola facia d’artajor

Ch’a smija speté

La man dël prèive, dël sotror.

E con ël cul ansavonà

Da presenté come ‘n bochèt

Al prim beté

Ch’a mostra j’ale da galèt.

Andoa a van ij Piemontèis

Co ‘l còl ëstòrt e ij sòld an man

Për marcandé

Un pò d’ilusion fin-a a doman

Con le scalòsse fòra dl’uss

Për fé pì an pressa a ‘mpajé ij tond

Se ‘n deficent a crija ch’a-i é la fin dël mond.

Rit.

Andoa a finiran ij Piemontèis

Con l’italian an mes ai dent

E con le fomne

E ‘l sol dij napoli ‘nt la ment?

Le  braje pien-e ‘d confusion

Grassios cadò ‘d coj pelegrin

Mandà da Roma

An nòste vigne a fé ij padron.

Andoa a finiran ij Piemontèis

Con le man veuide e ij tubo pien

D’imposission, nacià, gabele, umiliassion

Sensa ‘n drapò, sensa destin,

tra pizze, mafia e mandolin,

sensa ideal, sensa në spron.

Sensa ambission…

Rit.

PËR ËL DECÒRO DLA SITÀ

L’é vàire ch’as discut che sta sità

L’é la pì spòrca, la pì mal ciapà

Fra tute le sità dël nòst pais

L’é diventà na specie ‘d pòrtamnis

La colpa a sarà fòrse djë spassin

O ‘d certi pijantletripe ‘d sitadin

Ma fatto sta che sto mè cit Turin

A l’é verament pì spòrch dël treu dij crin.

Antlora ste sapiense smisurà

Ch’a tiro ij fij ëd tuta la sità

L’han dit “Qui bisogna fare qualche cosa

Per render la città più decorosa”

E lì a son butasse a partorì

Un piano che a dì pòch a fa strimì

E dòpo avèj pensà e ripensà

A l’han crijà “Eureka i l’hai trovà”

Rit.

A l’han gavà ij pissor d’an mes la stra

Për aumenté ‘l decoro dla sità

A l’han decretà la fin dij vespasian

Ch’a-i ero come n’òasi për l’òm

Sarai nen tròp dësvij ma, sacocin,

lassemlo dì i capisso pròpi nen

sta gent ch’a l’ha vërgògna ‘d confessé

che ogni tant a jë scapa… da pissé!

Già dal matin it treuve an mes ëd le stra

Un comersi  che a dì pòch a l’é esagerà.

Le picie ch’a marcando dësgenà

Lì sota j’euj polid ëd le masnà.

Pì an là a-i é ì concistoro ‘d gargagnan

Ch’a studia për nen fesse pisté ‘l còl

Da l’organisassion dij travestì

Ch’a gira indisturbà la neuit e ‘l di.

Fra làder, tajaborse, trufador,

bandì, rufian, rapinador,

a-i é ‘n campionari da esposission

da fé s-ciopé d’invidia anche ‘l Giapon

ma lor, ij Sapienton , a l’han decretà

chi ‘d seurte a l’ha mej mej, ch’a staga a ca.

e për fé vëdde che quaicòs a fan

che an fond as lo guadagno sto tòch ëd pan…

Rit

MIA SOLITUDIN

Mia solitudin a l’ha ‘n vel

Fàit ëd miserie e d’arcansiel

Un vel da sposa soagnà

Da giornà ‘d sol angarlandà

Da neuit profonde, tribulà

Da s-ciavitù e libertà.

Mia solitudin a l’é na fior

Fàita ‘d malinconìe d’amor

Ëd vele bianche an mes al mar

Andoa ij cavaj a van sfrandà

Vers l’orisont sensa confin

Con le legende dësmentià

Rit.

i-é gnun al mond ch’a peul compré

mia solitudin e s-cianché

sò vel da sposa angarlandà

andoa a nass mia libertà

Sarai mai sola con chila davsin

A l’é mia sposa e mi i-j veuj bin.

Mia solitudin a l’é ‘n cel

Cunà dai vent ch’a crijo ‘l nòrd

Andoa as rampio, fra j’asard

Le nostalgìe ‘d montagnard

Andoa a vòlo le iluson

D’un pòpol veuid ëd tradission.

Mia solitudin a l’é na stra

Ch’a meuir ant j’euj ëd mie borgà

Andoa ‘nt j’ombre dij lampion

As cocia ‘n can sensa padron

Andoa le cort l’han dësmentià

Ij pé dëscàuss ëd le masnà.

Rit.

MÈ BORGH

Ij pare a s’anciocavo

Le mare as rangiotavo

Le fije, lor pioravo

Ij mas-cc as n’ambatìo

Ij vej a pregavo Dio

Ij bèch as divertìo

Ij furb di e neuit durmìo

Jë stassi a travajavo.

Rit.

Ah che borgh anvelenà

Ma a l’é ‘l borgh andoa i son na.

A l’é ‘l borgh ch’a l’ha mostrame

Ch’as peul vive an mes ëd na stra

A l’é ‘l borgh ch’a l’ha mostrame

A crijé fòrt për tiré ‘l fià

A l’é lì ch’i l’hai trovà

Mè prim fior, mè prim amor

Mè prim bal mè prim sagrin

Ël mè prim bicer ëd vin.

A l’é ‘l borgh ch’a l’ha mostrame

Che ij gadan a son content

E che ‘l pan a riva sempre

Quandi un a l’é sensa dent

L’é da lì ch’i son partì

Për andé… i sai gnanca pi

E l’é lì ch’i l’hai stërmà

Ant la cassia dël magon

Un bocon ëd na sità

Ij fòrt as dësmoravo

Ij deboj scomparìo

Ij prèive benedì

Ij civich bëstëmmiavo

Ij drit a s’angobìo

Jë stort a rubatavo

Le cassie a s’ampinìo

E j’euj a së svojdavo.

Rit.

Ah che borgh anvelenà

Ma a l’é ‘l borgh andoa i son na.

A l’é ‘l borgh ch’a l’ha mostrame

Ch’as peul vive an mes ëd na stra

A l’é ‘l borgh ch’a l’ha mostrame

A crijé fòrt për tiré ‘l fià

A l’é lì ch’i l’hai trovà

Mè prim tapo da gagà

Mè prim seugn d’andé lontan

La mia prima delusion.

A l’é ‘l borgh ch’a l’ha mostrame

Che ij gadan a son content

E che ‘l pan a riva sempre

Quandi un a l’é sensa dent

L’é da lì ch’i son partì

Për andé… i sai gnanca pi

E l’é lì ch’i l’hai stërmà

Ant la cassia dël magon

Un bocon ëd na sità

E prima dë s-ciopé

Mè ùltim desideri

A sarà d’andé lassù

Andoa ij ricòrd as perdo

Tra cun-e e simiteri.

MÈ BEL AMOR

Deurm deurm deurm tacà mè cheur

Mè bel ratoj, mè amor,

deurm che mentre ti ‘t ripòse

mi i peuss parte co ‘l vapor

ël vapor ëd la fantasìa

che ògni neuit am pòrta via

Parto ‘ncontra a mie carësse,

mè ricòrd e mie promësse

a-i é sempre ‘n pòst lontan

andoa a nass l’ispirassion

l’é la vos ëd la mia infansia

la mia vera religion

l’é ‘l silensi pendù ‘nt j’euj

d’un masnà vestì da vej

l’arogansa d’un pivel

ch’a së specia ‘ndrinta ‘l cel.

Quand ti ‘t deurme bel amor

 Mi i peuss esse Re e sotror

dl’anima mia d’ògni mia fior

i peuss esse ‘l vagabond

ch’a ten s-ciass andrinta ij pugn

doe righe ‘d coragi

e la ciav dël sò mond.

I peuss esse l barierant

Ch’a strapassa con doi rut

Na vita qualunque, sensa costrut,

I peuss esse ‘l trobador

Con la facia da tropié

Stërmà a l’avàit dël lìber pensé.

Quand ti ‘t deurme, bel amor,

mi i peuss core për dë stra

fiorìe d’invern, deserte d’istà

peuss fërmeme a pituré

con ij dij andrinta al vent

tut lòn ch’im sento

gorgojé ‘ndrent,

peuss campeme ‘ndrinta a Dòira

e ndé a cheuje ‘n sòld an fond

baratand la miseria con doi tòch ëd toron,

peuss ciameje l’ora a chi

a podrìa mai capì

che l’ùnich padron dël temp i son mi

Për lòn ti deurm tacà mè cheur

Mè bel ratoj, mè bel amoir,

it ciamo scusa s’i vad via

an sël vapor ëd la fantasìa

Tornerai doman matin

pront për dì “It l’has durmì bin?”

La predica

Beati audi et in Verbum illui per  Cristiandorum seculi…

E tant soqui a l’é latin e vojàutri ‘l latin i lo capisse nen e ben… andoma pura avanti neh.

Parrocchiani della nostra parocchia e paròcchie limitrofe e concirconcise… concirconvine, pardon! I veuj disquinteve n’aneddòto e dòp iv dëspiegh ël përchè. A venta ch’i sapie che ‘nt li Genesi, Nosgnor Idìo a spassigiava ‘nt ël cel con le man an sacòcia e la sigala an boca e contemplava il Creato. E belelì a voghìva ra reusa… ël tulipan… ra fròla… ër pruss… “Ò contacc – ch’o r’ha dicc ër Signor –  i j’heu pròpi facc tut bèn second la mie volontà!”.  Tut ant’un moment, Nosgnor a s’anvisa dl’òm e a taca a ciamé “Adam… Adam… anté ch’it sèj?” e gnun, gnun, gnun  o rispondiva. Nosgnor s’é ‘nrabiasse e a l’ha tacà a sbrajassé “Adam, slavaron d’un bòja sàuta sùbit feura!” E alora as sent na vosin-a ch’a rùva da giù an fond, daré dla feuja ‘d fìch, e ch’o disìa I”Son qui Nosgnon, bele patanù!” “E përchè it sàute nen a fòra quand’it ciam? It si-ti ‘dcò ti coma coj ëd San Damian, ch’a tiro la prija e a scondo la man?” E Adam o j’ha rëspondije “Sàutava nen a feura, Nosgnor, përchè… i j’hava pàù e vërgògna!” O j’hava pàu e vërgògna! E soqui përchè cola pòrca d’Eva o j’hava daje da mangé ‘l pom! Spinta dal serpent! Che Pare Adam o r’é staje ‘l rosion ant ra gola e Mare Eva o r’ha fane n’indigestion tala ch’o r’é andacia a la maternità! A venta nen avèj pàu e vërgògna di Dio përchè Nosgnor Idìo a sarìa nòst pare e a në veul ben. I soma tùit ëd sò matòcc, é-lo vèj o nen neh? E peui magara Nosgnor a fa la facia dël fòl, ma a l’é nen fòl! E s’o s’anrabia chiel, eh pòvra  gent s’o a s’anrabia Nosgnor! Ma i lo seve che mè mi i ciap sa tomatica i la sbërgnach e i fas seurte ij grumele, Nosgnor o ciapa un pecador , lo sbërgnaca a o-j fa seurte ij buèle! E coma Nosgnor Idìo o sarìa nòst pare, ra Madòna, ch’a sarìa soa nòra për via ch’a sarìa ra mare ‘d Gesù Crist ma soqui o r’é na parentela baravantan-a e o r’é inutil ch’iv la disquint, ra Madòna a sarìa nòsta Mare ed eccomi al dunque e al perché del mio aneddòto. Duminica ch’o-i ven a l’é la festa dra nòsta borgià ed essend la Madòna la Patrona dra nòsta borgià, ëd conseguensa, duminica ch’o-i ven o r’é ra festa dra Madòna. É-lo vèj o nen? Ma… ma…për rispeté e festegé degnament ra Madòna a basta nen d’andé fé la procission  an tute re piòle dër pais e anciochesse mè d’aso. Bisògna presenziare a le funszoni! E për funzioni, baiché ben neh, i antend la Mëssa cantàja con ra predica, ra benedission, ij Vespri e via dicendo e via dicendo. A  propòsit ëd cant i deuv dive na ròba ma i dribbo na parentesi për una comunicazione urgente. A riguarda col ëslavaron dël Bingi, ër sacrista. A m’ha combinarla gròssa e i veuj ch’i ro sapie tùit. A m’ha butame dël vin brusch ant ël Tabërnacol e a l’ha fame mangé Nosgnor an carpion! Chiusa la parentesi! Com ch’av diva, st’ani qui la Mӕssa as la cantoma bele nojàutri. Foma nen pèj dr’àutr’ani ch’i soma fassla canté dai corista ‘d Turin ché lor, furb, ch’o rivavo da la sità, què ch’o r’han facc? Pen-a ruvà ambelequi son andame a fé la via crucis an tute le piòle dër pais e peui cioch mè d’aquile al moment ëd tachème ‘d Kirye Christe o r’han cantame la Violeta! Soqui o r’ha nen da sucede! Bomben, punto e basta. Per gli uomini… per gli uomini… Përchè për ër dòne o-i é ‘n discors a part. O già përchè le dòne a sarìo le predilette dra Madòna përchè la Madòna o r’é na dona ‘dcò chila. È-lo vèj o nen? Ansi. La pì brava e la pì bela dre dòne dër mond. Soprattutto la pì bela! Oooooh s’o r’é bela la Madona! I bèicoma nen tute se fije qui ‘ntorn? En-ne  nen ëd bele fije? Specialment saqui an prima fila, la Teresa, la fija dël muliné. Eeeeh… la pì bela fija ch’i peusse trové ant ër nòst pais! Ben, tant për feve n’esempi av digh soqui. La Teresa ‘mbelequi  an confront ra Madòna o r’é na busa, va-lo ben? E vojàutre dòne e matòte fé nen coma cole dòne dra sità ch’a van an gir con ra minigonna, a balo ‘l siech e tuce se porcherìe lì! Oh, i n’oma ‘dcò ‘n paira noi belequi an pais Oh già.. Lor A chërdo che mi i-j voga nen lor! Tucc ër di dë ‘dnans al Circol Comunista ch’o sbèivasso e a sfumasso pèj dj’òmni! Oooooh, ma còsa ch’as chërdo lor? Chërd-lo forse d’esse meritòrie lor? Chërd-lo forse d’esse beate lor? Spòrche ciamporgne e faciasse da forca! Lor ch’a mando ‘r fijëtte a pasturé ‘r crave për peui andé ‘r crin-e da daré le cioende! A finiran tute ‘nt l’infern con ër gambe për aria e le ciapasse anvische, soqui iv lo digh mi! A më smija d’avèj-j-ve dit tut. I vë speto duminica ch’o-i ven festa dra borgià e dra Madona e adess ben Beati audi et in Verbum illui per  Cristiandorum seculi… E adess andé feura dër bale ch’o r’é rivame ‘d gent an sacristìa eeee….

GIOVANASS

Rit.

Giovanass Giovanass

It ses andatne vestì ‘d bleu, sarà an quatr ass

Giovanass Giovanass

It ses andatne con le bòce sota ‘l brass

Pijtla nen car Giovanass  s‘it l’has tiraje

L’e mach question ëd temp e ti ‘t lo sas

Tròpe vòlte it l’has giugà con toe saraje

Tròpe vòlte it l’has vorsù fé àute bass

A mangé ti ‘t j’ere pes che ‘l bon Galvan

ti da sol it beivije la part ëd sinch alpin

a l’era mej fete na muda co ‘l gilé

che anvitete për na vòlta a marandé

Tuti noi it vorìo bin bin come a ‘n fradel

Përtchè it j’ere ‘n galantòm e n fieul ëd valor,

grand e gròss, un pò ancutì e nen tant bel

ma sen’àutr it j’ere ‘l re dij bociadior.

Rit.

Col matin ch’i l’oma mnate al Simiteri

Tuti ij  fieuj a seguìo ‘l forgon con j’euj sarà

Se quaidun a parlava fòrt quadun a rijìa

A l’era mach për nen pioré come ‘d masnà;

da quand ti car Giovanass it l’has anciodà

për nòjàutri gnente an fond a l’é cambià

i soma sempre tuti ischi al vej partì

ògni saba a l’é na cioca, garantì!

A le bòce i-i doma mai un pò ‘d ripòs

Ògni sèira i-j doma ‘ndrinta con ardor

Ij somà, car Giovanass, a l’han ël cheur gròss

Ògni vòlta ch’i parloma ‘d bociador.

Rit.

Com’a l’é car Giovanass da l’àutra part?

A l’é bon ël vin ëd le vigne dël Signor?

E chissà che bej disné da cole part

Guarda ben mè car amis ëd fete onor.

Sensa dubit anche lassù a-i sarà quaich cita

che ògni tant a l’ha na frisa dë smangior

penso pròpi ch’t ringrete nen la vita ch’it fasìe

quand’it j’ere ‘n murador!

E se peui come ch’i penso ‘l Pare Eterno

Tansipòch a toca ‘l bòcc it l’has trovà ‘l terno.

ChIel a pont e ti ch’it bòce a l’é scontà.

Giovanass an Paradis it ses piassà…

Rit.

ANGIOLINA

Guardé sta mia faciassa

Pien-a ‘d rupie

Come ‘d solch

s-ciapà ‘nt la tèra

Fé bin tension, amis

Ch’a son pa rupie

Coj a son përcors

ëd guèra

che ‘l temp a l’ha trassà

con soa man severa

sërcand dë sgrafigné

tut lòn ch’as peul conté

ant la stòria d’un ligera.

La vita, sta bagassa,

a l’ha gratame

gioventù

speransa e credit

lassand-me ij cavèj ràir

ij dent ratà

e doi euj gris

për lese ij debit.

Ma ‘l cheur nen për blaghé,

ël cheur a l’é fòrt e lìber,

e gnente e gnun al mond

lo podrà mai gropé

vë spiego anche ‘l përchè.

Rit

Ël cheur i l’hai lassajlo a Angiolina

Na cita da gnente, un ratin

Ma a l’é stàita chila la prima

ch’a l’ha savù dime “it veuj bin”

Ël cheur i l’hai lassajlo a Angiolina

Na sèira d’agost pien-a d lun-a

Dël milaneuvsentsinquantun.

I l’hai lotà con j’ors

Volà con j’aquile

E ij luv

A l’han mostrame

Che për domé ij cavaj

A basto nen

Ij brass rotond

Ëd le madame

Ël vent dij marinar

L’ha dame l’incossiensa

Për recinteme ‘n pra

Për costruì na ca

Për generé ‘d masnà

Ant ël poss dij sensa glòria

I son pëscame

Doi rognon

Dur come pere

Për scapisé ij bigat

Ij poj, le cìmes

E le bòje panatere.

Ma ‘l cheur nen për blaghé

Ël cheur a l’é sensa macia

E gnente e gnun al mond

lo podrà mai macé

Vë spiego anche ‘l përchè

Rit.